Mostki cieplne
Mostki cieplne w domu jednorodzinnym – identyfikacja i ograniczanie strat energii
Mostek cieplny to miejsce w przegrodzie budowlanej, w którym opór cieplny jest lokalnie mniejszy niż w pozostałej części tej przegrody. W praktyce oznacza to punkt lub liniię, przez którą ciepło ucieka szybciej niż przez otaczający materiał izolacyjny. Mostki cieplne są zjawiskiem fizycznym wynikającym z geometrii i składu materiałowego przegród – ich całkowita eliminacja jest trudna, ale ich minimalizacja ma wymierny wpływ na koszty ogrzewania.
Rodzaje mostków cieplnych
Norma EN ISO 10211 rozróżnia dwa podstawowe typy mostków:
- Mostki geometryczne – wynikają z kształtu przegrody, np. narożniki zewnętrzne budynku, gdzie stosunek powierzchni zewnętrznej do wewnętrznej jest niekorzystny.
- Mostki materiałowe – powstają, gdy przez warstwę izolacyjną przechodzi element o wyższym przewodnictwie cieplnym, np. wieniec żelbetowy, nadproże, metalowy wspornik balustrady balkonowej lub kołek mocujący ocieplenie.
W budynkach wzniesionych przed 2000 rokiem wieńce stropowe i nadproża są najczęstszym źródłem strat ciepła przez mostki. Terminologia: mostki liniowe opisuje się współczynnikiem Ψ (psi) w W/(m·K), mostki punktowe – współczynnikiem χ (chi) w W/K.
Wpływ na jakość powietrza i trwałość budynku
W miejscu mostka cieplnego temperatura wewnętrznej powierzchni przegrody jest niższa niż w pozostałych punktach. Jeśli temperatura ta spadnie poniżej punktu rosy dla wilgotności względnej panującej wewnątrz, na ścianie lub suficie pojawia się skroplina. W dłuższej perspektywie prowadzi to do rozwoju pleśni, degradacji tynku i korozji zbrojenia w elementach żelbetowych.
Na obszarach o wysokiej wilgotności powietrza, takich jak okolice Zalewu Wiślanego czy Pojezierza Mazurskiego, gdzie wilgotność względna wewnątrz pomieszczeń bywa wyższa ze względu na wentylację grawitacyjną niedopasowaną do szczelności okien, ryzyko kondensacji przy mostkach jest zwiększone w stosunku do średniej krajowej.
Identyfikacja mostków – badanie termowizyjne
Kamera termowizyjna rejestruje rozkład temperatury na powierzchni przegrody. Badanie przeprowadza się przy różnicy temperatur między wnętrzem a otoczeniem co najmniej 10 °C. W praktyce oznacza to, że na Warmii badania wykonuje się najefektywniej od listopada do marca.
Na termogramie elewacji zewnętrznej mostki cieplne objawiają się jako jaśniejsze obszary – wyższe temperatury wskazują na miejsca, przez które ucieka ciepło. Na termogramie wnętrza efekt jest odwrotny: miejsca przy mostkach są chłodniejsze.
Co wykrywa termowizja
- Wieńce żelbetowe i nadproża słabo zaizolowane lub w ogóle nieocieplone
- Ościeża okienne bez warstwy izolacyjnej
- Płyty balkonowe wspornikowe bez przerwy termicznej
- Brakujące lub zniszczone fragmenty ocieplenia
- Miejsca zawilgocone (intensywne parowanie chłodzi powierzchnię)
Ograniczanie mostków cieplnych w praktyce
Na etapie projektowania
Projektant może modelować mostki przy użyciu oprogramowania do analizy cieplnej (np. THERM, HEAT2) i dobierać rozwiązania minimalizujące wartość Ψ. Do typowych rozwiązań należą izokorby przy płytach balkonowych, specjalne kształtki do ościeży oraz przerwy termiczne w nadprożach.
Na etapie remontu
Przy ocieplaniu istniejącego budynku kluczowe jest pokrycie izolacją wszystkich elementów wyprowadzonych poza obrys termiczny: podokienników, parapetów zewnętrznych, cokołu i attyki. Często pomijanym miejscem są ościeża okienne – ich ocieplenie 2–3 cm płytą EPS lub wełną skraca liniowy mostek okna.
Mostek liniowy – symbol
Ψ [W/(m·K)]
Mostek punktowy – symbol
χ [W/K]
Min. ΔT do termowizji
10 °C
Norma obliczeniowa
EN ISO 10211